Kserokopiarka jako narzędzie oporu i ekspresji. Nowa wystawa w Muzeum Karykatury

  • 07.09.2026 21:37

  • Aktualizacja: 21:37 07.09.2026

Muzeum Karykatury w Warszawie zaprasza na nową wystawę czasową pt. "Kseruj i rozdawaj! Ziny i prasa niezależna w Polsce w dobie transformacji”, przygotowaną we współpracy z Instytutem Myśli im. Gabriela Narutowicza. Na ekspozycji zobaczymy ziny -  niezależne czasopisma, powstające bardziej z pobudek ideologicznych i artystycznych niż komercyjnych, które były publikowane w Polsce w latach 80. i 90. XX wieku. Ekspozycję będzie można oglądać do połowy listopada. 

Nowa wystawa w Muzeum Karykatury w Warszawie

Lata 80. i 90. XX wieku były okresem rozwoju niszowej i niezależnej prasy. Na powielaczach drukowano biuletyny opozycyjne, a w domach kultury miłośnicy science fiction tworzyli nielegalne przekłady klasyków gatunku oraz publikowali swoje pierwsze literackie teksty. Kserokopiarka zyskała wówczas zupełnie nowe znaczenie. Stała się narzędziem oporu, medium rozpowszechniania idei kontestacyjnych i przestrzenią dla rodzącej się sztuki awangardowej. Ziny były elementem transformacji ustrojowej - mówił w Polskim Radiu RDC dyrektor Muzeum Karykatury dr Paweł Płoski. 

Ziny są najbardziej możliwie niezależnym sposobem dzielenia się swoimi przemyśleniami, swoją sztuką, swoim widzeniem świata. Według zasady "zrób to sam", więc kseruj i rozdawaj, ale też weź nożyczki, klej, gazety, wycinaj, dopisuj, buntuj się, sprzeciwiaj się temu, co jest w mainstreamie - opowiadał.

W Muzeum Karykatury zobaczymy ponad 1000 zinów - na papierze i w wersji zdigitalizowanej. To świat bardzo różnorodny - zaznaczył dr Płoski.

- Od najbardziej lewicowych przez najbardziej prawicowe, faszystowskie, skinheadzkie, anarchistyczne, ekologiczne, gejowskie, kibolskie, kibicowskie, po artziny, czyli te związane z artystami, którzy szukają po prostu sposobu dzielenia się swoją wizją świata, swoimi pomysłami artystycznymi, które nie znajdują miejsca w uznanych wydawnictwach, czy są jeszcze za świeże, zbyt nieokrzesane - wymienił.

W oparciu o zbiory archiwum cyfrowego Instytutu Narutowicza i kolekcji Muzeum Karykatury oraz o zbiory prywatne twórcy zachęcają do podróży w czasie do przełomu dwóch epok, który miał zwiastować koniec historii. W ramach wystawy odbędą się oprowadzania kuratorskie oraz warsztaty zinowe. Dodatkowo zaplanowano również oprowadzania eksperckie m.in. z Tomaszem Lipińskim.

"Kseruj i rozdawaj! Ziny i prasa niezależna w Polsce w dobie transformacji" potrwa do 15 listopada. 

Źródło:

RDC

Autor:

Marta Kubala/MH

Kategorie: