To jeden z najpiękniejszych zabytków prawej strony Wisły. Z fasady na Warszawiaków spogląda Posejdon

  • 08.09.2026 12:05

  • Aktualizacja: 12:05 08.09.2026

Dziś mieszkańcy stolicy znają budynek zlokalizowany przy ul. Kłopotowskiego 1/3, w okolicy zejścia z kładki pieszo-rowerowej, przede wszystkim jako siedzibę Urzędu Stanu Cywilnego Warszawa-Praga Północ. Gmach ma jednak długą, nieoczywistą historię, o której przypominać może umieszczona na fasadzie płaskorzeźba przedstawiająca Posejdona. Obiekt jest jednym z najpiękniejszych i najsłynniejszych zabytków prawej strony Wisły.

Dziś Urząd Stanu Cywilnego, a kiedyś?

Budynek przy Kłopotowskiego - dawna Komora Wodna, znana też jako Dom Mostowy czy Dom Pod Kolumnami - powstawał w latach 1824-1825 według wizji Antonio Corazziego. Jego historia nieodłącznie związana jest z mostem łyżwowym łączącym ulice Bednarską i Brukową (dawna nazwa ul. Kłopotowskiego).

Zlokalizowany nad Wisłą gmach służył jako miejsce, w którym pobierano opłaty za przejazd i przewóz towarów na drugą stronę rzeki.

Już w latach 60. XIX w. przeznaczenie obiektu musiało się zmienić, po tym jak w Warszawie powstała pierwsza stała, stalowa przeprawa - Most Kierbedzia. Komora Wodna nie była już więc potrzebna, co sprawiło, że jej stan techniczny znacznie się pogarszał.

Jak czytamy w serwisie Stacja Praga, po przebudowie i podwyższeniu części budynku zamieszkali w nim wodociągowcy, a pod koniec II wojny światowej zajęli go radzieccy saperzy. Później gmach odzyskał zwykłych lokatorów, działało tam również Biuro Turystyki Zagranicznej "Juventur".

Źródło: NAC

Aby ratować budowlę przed całkowitą degradacją, w latach 60. XX w. wpisano go do rejestru zabytków. Już w latach 70. gmach przeszedł renowację, która przywróciła mu dawny kształt.

Kolejny remont przypadł na lata 2007-2008, a po nim do budynku wrócił praski USC.

Jeden z najpiękniejszych zabytków na Pradze

Dziś obiekt przyciąga wzrok przede wszystkim dzięki nietypowej płaskorzeźbie na fasadzie. Przedstawia ona Posejdona z trójzębem na rydwanie oraz konie z rybimi ogonami i jest efektem artystycznej wizji Tomasza Accardiego.

Przyglądając się budynkowi, warto również zwrócić uwagę na tablice z oznaczeniami rekordowych stanów Wisły z XIX w.

Źródło: UM Warszawa

"W tutejszej siedzibie jest przechowywany cenny zbiór - zabytek kultury narodowej, tzw. księgi zabużańskie. Księgi z tzw. terenów zabużańskich zostały przekazane stołecznemu USC w latach 1949-1952 na mocy umowy z 16 sierpnia 1945 r. o polsko-radzieckiej granicy państwowej. Księgi pochodzą m.in. z dawnych województw: białostockiego, lwowskiego, stanisławowskiego, wołyńskiego, tarnopolskiego, poleskiego, nowogródzkiego. W zbiorze tym znajdują się rejestry aktów stanu cywilnego wyznań chrześcijańskich (niektórych parafii rzymskokatolickich, ewangelickich, prawosławnych, greckokatolickich, ormiańskich) oraz niektórych izraelickich urzędów metrykalnych" - czytamy na stronie internetowej stołecznego ratusza.

Dziś w gmachu Warszawiacy mogą załatwić różne sprawy formalne. Działa tam także sala ślubów.

Źródło: UM Warszawa

Źródło:

UM Warszawa / Stacja Praga

Autor:

Maria Hędrzak