Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, minister obrony narodowej oraz lider Polskiego Stronnictwa Ludowego, przedstawił szczegóły projektu zmian w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Propozycja ludowców zakłada "nadzwyczajne odnowienie" składu Trybunału Konstytucyjnego, co ma na celu uzdrowienie i uspokojenie sytuacji ustrojowej w kraju oraz przywrócenie pełnej wiarygodności tej instytucji.

Na czym polega propozycja PSL?

Projekt ustawy o zmianie Konstytucji zakłada wprowadzenie jednego nowego artykułu składającego się z kilku punktów. Kluczowe założenia propozycji to:

• Wygaszenie mandatów sędziów: Mandaty obecnie urzędujących sędziów Trybunału Konstytucyjnego uległyby wygaszeniu, a oni sami przeszliby w stan spoczynku, otrzymując status sędziego TK w stanie spoczynku.
• Nowy, jednorazowy skład naprawczy: Na mocy ustawy wyłoniony zostałby nowy, jednorazowy skład Trybunału Konstytucyjnego o charakterze naprawczym. Sędziowie ci byliby powoływani na zróżnicowane kadencje trwające odpowiednio 3, 5 oraz 9 lat. Po upływie tych okresów nastąpiłby powrót do dotychczasowego, konstytucyjnego sposobu wyłaniania sędziów.

Procedura wyboru i rola instytucji

W procesie wyłaniania nowego składu Trybunału Konstytucyjnego uczestniczyć mają kluczowe organy państwa oraz środowiska prawnicze.

• Krajowa Rada Sądownictwa (KRS) będzie wnioskować do Zgromadzenia Narodowego o odnowienie składu TK.
• Marszałek Sejmu będzie odpowiedzialny za zgłoszenie listy 15 kandydatów. Przedstawienie tej listy musi zostać poprzedzone zasięgnięciem opinii Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, samorządów zawodów prawniczych oraz organizacji pozarządowych.
• Proponowany skład sędziowski musi uzyskać potwierdzenie i akceptację ze strony Prezydenta Rzeczypospolitej.
• Ostateczny wybór nowego składu TK będzie dokonywany przez Zgromadzenie Narodowe większością 3/5 głosów, co wymaga poparcia co najmniej 336 posłów i senatorów. Taka konstrukcja ma wymusić szeroką współpracę ponad podziałami koalicyjnymi.

Apel wicepremiera

Aby projekt ustawy o zmianie Konstytucji mógł zostać formalnie złożony, konieczne jest zebranie 92 podpisów. Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że PSL dysponuje już własnymi podpisami oraz jest po obiecujących rozmowach ze środowiskiem Szymona Hołowni, co daje szansę na pozyskanie kolejnych 15 podpisów.

Wicepremier skierował apel o poparcie tej inicjatywy do wszystkich sił politycznych, w tym do ugrupowań opozycyjnych, takich jak Konfederacja oraz formacja Rozwój Plus, które wcześniej deklarowały potrzebę zmian w Konstytucji. Do wsparcia projektu wezwał również samorządowców, wskazując, że wiarygodny Trybunał Konstytucyjny jest niezbędnym bezpiecznikiem chroniącym prawa wspólnot lokalnych przed zakusami władzy centralnej.