W piątek w Sopocie rozpoczął się 25. Festiwal "Dwa Teatry" Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji. Podczas wydarzenia zaprezentowanych zostanie w sumie 19 spektakli Teatru Telewizji i 16 słuchowisk konkursowych. 

"Liczymy na nagrody"

Wśród nich są aż dwa słuchowiska Polskiego Radia RDC: "Gąsiornica" według Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej oraz "Wilk. Już za późno na wszystko” według Marka Hłaski. Obydwa wyreżyserowała Aleksandra Głogowska, zastępca redaktora naczelnego i dyrektor literacka Polskiego Radia RDC. Jak mówiła w audycji "Pałac Kultury", "liczymy na nagrody"

– Liczymy na nagrody. Więc po prostu czekamy na jutro (w poniedziałek jest finał festiwalu – red.). Jestem bardzo dumna z tego, że Polskie Radia RDC jako jedyna rozgłośnia ma dwa słuchowiska. Przeszliśmy do finału. W finale jest tylko 16 słuchowisk. Wcześniej było ich 40 w preselekcjach, więc naprawdę uważam to za duży sukces Polskiego Radia RDC, które tak naprawdę własną pracą, mając tyle rzeczy na Mazowszu, zrobiło jeszcze te dwa słuchowiska – mówiła na naszej antenie, łącząc się prosto z Sopotu.    

Aleksandra Głogowska zdradziła też, dlaczego postanowiła zająć się tworzeniem słuchowisk. 

– Bardzo mnie denerwuje, że w dzisiejszych czasach ludzie nie muszą sobie niczego wyobrażać, bo wszystko mamy. A jak nie wiemy, jak coś wygląda, to po prostu sobie to wygooglujemy, mówiąc wprost. Natomiast słuchowisko jest formą, która zamyka nas na 40 minut, na 50 minut, mamy tylko uszy, nic więcej. I całą dramaturgię, całą historię, którą słuchowisko opowiada, musimy sobie wyobrażać. To jest wielka wartość i wielki rozwój człowieka, że idziemy z tymi bohaterami, trzymamy ich za rękę, ale ich nie widzimy. Każdy człowiek, który słucha słuchowiska, ma swój świat, ma swój spektakl – mówiła w rozmowie z Mateuszem Szymkowiakiem. 

W poniedziałek odbędzie się gala finałowa, podczas której wręczone zostaną nagrody w 14 kategoriach dla twórców.

"To duży zaszczyt"

Radości z udziału w konkursie słuchowisk Polskiego Radia RDC nie kryje redaktor naczelna rozgłośni Emilia Benedykcińska. 

– Jestem bardzo zadowolona z nominacji, szczególnie, że są aż dwie, czyli najwięcej nominacji wśród rozgłośni regionalnych Polskiego Radia. Pozostałym kolegom oczywiście również gratuluję, bo wiem, jak duży nacisk i duży wysiłek wkłada się w produkcję tych słuchowisk i reportaży w rozgłośniach regionalnych – podkreśla. Ocenia, że nominacje dla dwóch słuchowisk "to duży zaszczyt", zwłaszcza w jubileuszowej, 25. edycji festiwalu. - Ogromnie trzymam kciuki za naszą dyrektor programową Aleksandrę Głogowską, która z wielką pasją, uważnością podchodzi do tematu słuchowisk i naprawdę robi to w sposób szczególnie interesujący – dodaje redaktor naczelna Polskiego Radia RDC. 

"Dramat Gąsiornica zachwycił aktualnością"

W niedzielę (21 czerwca) można posłuchać słuchowiska "Gąsiornica" według Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

– Rok 2025 był rokiem Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i pomyślałam, że chciałabym w sposób jakiś nieoczywisty uczcić i zwrócić uwagę słuchaczy na twórczość poetki i okazało się, że dramat "Gąsiornica", który przeczytałam i który zachwycił mnie swoją aktualnością, był tekstem nigdy do tej pory niewystawianym w żadnym teatrze, ani na deskach teatru, ani jako słuchowisko – opowiada Aleksandra Głogowska, dyrektor programowa i literacka, zastępca redaktora naczelnego Polskiego Radia RDC 

W związku z tym Aleksandra Głogowska podjęła się realizacji tego słuchowiska. W grudniu 2025 roku odbyła się prapremiera. 

– "Gąsiornica" opowiada o sytuacji kobiet w latach 20. Natomiast tekst jest tak aktualny, że odnajdują się w nim kobiety żyjące 100 lat później. To jest niesamowita wartość tego tekstu. Bardzo się cieszę, że główną rolę gra Anna Cieślak, aktorka wielowymiarowa. Partneruje jej Adam Woronowicz jako jej mąż, zupełnie nieczuły i niezważający na wszystkie kobiece przekazy, które wychodzą z ust Anny Cieślak – podkreśla reżyserka. 

Jest też Henryk Talar w roli doktora. I dwoje dzieci, których role w słuchowisku grają Dorota Bzdyla i Paweł Krucz, a które są "bardzo nieznośne", a jednocześnie "bardzo uważne" na to, co ich mama mówi i robi. 

Dialogi Hłaski "pełne emocjonalnej dojrzałości"

Zupełnie inna historia związana jest z reżyserowaniem debiutanckiej powieści Marka Hłaski  "Wilk. Już za późno na wszystko". 

– W 2025 roku zgłosił się do mnie Radosław Młynarczyk, biograf Marka Hłaski. Człowiek, który kilka lat temu odnalazł we wrocławskim Ossolineum "Wilka". To jest debiutancka powieść Marka Hłaski. Ja na podstawie tej pierwszej znalezionej części zrobiłam słuchowisko kilka lat temu. I w tym roku Radek do mnie zadzwonił i powiedział "Ola, nie zgadniesz, jest druga część Wilka". Ja pomyślałam, że to niemożliwe, że wszystko zostało znalezione, ale okazało się, że nie – opowiada Głogowska. 

Po przeczytaniu tekstu – jak sama mówi – zachwyciły ją dialogi, "pełne emocjonalnej dojrzałości i takiej mądrości życiowej", zaskakującej u osoby, która miała wówczas niespełna 20 lat.

– Pomyślałam, że jest to wspaniały tekst i dopełnienie pierwszej części "Wilka" i też puenta pracy nad tą książką – podkreśla Aleksandra Głogowska, która w roku ubiegłym zrealizowała w Polskim Radiu RDC słuchowisko na podstawie drugiej części powieści. 

– Ona się nazywa "Wilk. Już za późno na wszystko", co sugeruje też bardzo smutną puentę tej opowieści – zaznacza. 

Przypomina też, że tekst ten "był najpierw w Polskim Radiu RDC, a potem został wydany", więc w efekcie twórcy słuchowiska pracowali na rękopisach Hłaski. Reżyserka doprecyzowuje, że to nie jest ten Hłasko znany, ale "Hłasko, który jest bardzo wrażliwym dzieckiem i i dopiero próbuje, zaczyna pisać w latach 50-tych".

Największe gwiazdy 

Głogowska podkreśla, że w słuchowisku grają największe gwiazdy.

– Ja się bardzo cieszę, że udało mi się namówić do roli takiej też nieoczywistej marymonckiego robotnika, pana Witolda Dębickiego, który od lat już nie gra w słuchowiskach. Natomiast gdy usłyszał o naszej propozycji, to nie było żadnego problemu i przyjął ją z radością – mówi.

Słuchowiska będzie można posłuchać w sobotę o godz. 12:00 na festiwalu "Dwa Teatry" w Sopocie. 

– Bardzo się cieszę, że to właśnie Polskie Radio RDC, rozgłośnia warszawska, opowiada o Marymoncie i o tym, jak Warszawa w latach 50-tych podnosiła się z gruzów. Jak różnice między dzielnicami, które teraz są już niewidoczne, wtedy były przepaściami – opisuje Głogowska. 

I odnosząc się do słuchowiska, zwraca uwagę, że "jak młody Rysiek Lewandowski opowiada o Żoliborzu, to wydaje się, że jest to inny świat, a tak naprawdę to jest po prostu ... tylko inna ulica".

Festiwal "Dwa Teatry"

Organizowany wspólnie przez Telewizję Polską i Polskie Radio festiwal pozostaje najważniejszym w Polsce wydarzeniem poświęconym Teatrowi Telewizji oraz Teatrowi Polskiego Radia.

Towarzyszy mu konkurs, do którego zakwalifikowano 16 najciekawszych realizacji radiowych ostatniego sezonu, w tym wspomniane dwa słuchowiska zgłoszone przez Polskie Radio RDC: "Wilk. Już za późno na wszystko” według Marka Hłaski oraz "Gąsiornica" według Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w reżyserii Aleksandry Głogowskiej.

Do konkursu zakwalifikowano także:

• "Iwona księżniczka Burgunda" Witolda Gombrowicza w reżyserii Mariusza Malca — słuchowisko zgłoszone przez Program 3 Polskiego Radia
•  "O człowieku co wlazł do morza (i chyba nie wylezie)" Krysi Bednarek w reżyserii Jarosława Tumidajskiego — słuchowisko zgłoszone przez Teatr Polskiego Radia
•  "Spadła gwiazda mej pani" Iwony Rusek w reżyserii Dariusza Błaszczyka — słuchowisko zgłoszone przez Program 2 Polskiego Radia
•  "Nie jestem jakaś chora" Darii Sobik w reżyserii Agaty Biziuk — słuchowisko zgłoszone przez Program 1 Polskiego Radia
•  "Na południe" Krzysztofa Bizio w reżyserii Romualda Wicza-Pokojskiego — słuchowisko zgłoszone przez Program 3 Polskiego Radia
•  "Himalaje" Artura Kortko i Marcina Pietraszewskiego w reżyserii Roberta Talarczyka — słuchowisko zgłoszone przez Radio Katowice
•  "Znachor cz. 1" Tadeusza Dołęgi-Mostowicza w reżyserii Julii Mark — słuchowisko zgłoszone przez Program 1 Polskiego Radia
•  "Potop" Salci Hałas w reżyserii Magdaleny Małeckiej-Wippich — słuchowisko zgłoszone przez Teatr Polskiego Radia
•  "Jezioro Dargin" Wojciecha Chmielewskiego w reżyserii Jakuba Cumana — słuchowisko zgłoszone przez Program 1 Polskiego Radia
•  "Zamach" Mikołaja Szczęsnego i Sebastiana Adamkiewicza w reżyserii Mikołaja Szczęsnego — słuchowisko zgłoszone przez Radio Łódź
•  "Jak być Polakiem i niedrogo za to zapłacić" Karoliny Norkiewicz, Mateusza Lewandowskiego i Michała Sufina w reżyserii Michała Sufina — słuchowisko zgłoszone przez Program 3 Polskiego Radia
•  "Zielony gil" Tirso de Moliny w reżyserii Tadeusza Kabicza — słuchowisko zgłoszone przez Teatr Polskiego Radia
•  "Koziołek" Macieja Bielawskiego w reżyserii Andrzeja Czarneckiego, Małgorzaty Szypury i Marcina Świetlickiego — słuchowisko zgłoszone przez Program 2 Polskiego Radia
•  "Święta powstaje cz. 1, cz. 2" Romana Adamskiego w reżyserii Andrzeja Zajdla — słuchowisko zgłoszone przez Radio Rzeszów

Jednym z najważniejszych wydarzeń towarzyszących będzie cykl słuchowisk na żywo "Fala czasu", przygotowany specjalnie z okazji dwudziestopięciolecia Festiwalu "Dwa Teatry".

Jak zapowiadają organizatorzy, projekt będzie próbą odpowiedzi na pytania o przyszłość świata, relacje międzyludzkie i kondycję współczesnego człowieka.

"Dwa Teatry" 2026

W konkursie Teatru Telewizji znalazło się 19 spektakli wybranych spośród 31 premier sezonu 2025/2026. Choć regulaminowo konkurs przewiduje mniejszą liczbę tytułów, poziom tegorocznych realizacji sprawił, że zdecydowano się poszerzyć konkursową selekcję. Zdecydowaną większość stanowią produkcje oryginalne. Wśród nich znalazły się nowa interpretacja "Moralności pani Dulskiej" (reż. A. Glińska, F. Przybylski) czy teatralna adaptacja kultowego filmu Wajdy – "Wszystko na sprzedaż" (reż. M. Atman, A. Jakimiak). Podobnie jak w poprzednich latach, widzowie będę mogli oddać głos i zdecydować, który z tytułów otrzyma Nagrodę Publiczności.

Podczas Festiwalu poznamy również laureatów II edycji konkursu na scenariusz telewizyjny "Narracje Nieobecne". Tegoroczna odsłona konkursu odbywa się pod hasłem "Praca". Zwycięzcą pierwszej edycji został Mariusz Gołosz, którego "Stan podgorączkowy" (reż. N. Gonera) został zakwalifikowany do udziału w konkursie spektakli telewizyjnych festiwalu "Dwa Teatry".

Wielkie Nagrody za całokształt twórczości otrzymają Andrzej Seweryn i Danuta Stenka. Nagrody Specjalne przyznano Laco Adamikowi oraz Witoldowi Gierszowi.

Galę otwarcia poprowadzi Grażyna Torbicka. Autorem scenariusza gali zamknięcia jest Paweł Demirski, a wydarzenie poprowadzą Marta Malikowska i Sebastian Stankiewicz. Tegoroczny festiwal będzie odbywał się pod honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.