Na Muranowie odbył się 15. Marsz Pamięci. Setki osób wzięły w nim udział, by upamiętnić ofiary wielkiej akcji deportacyjnej w warszawskim getcie. Na miejscu był reporter Polskiego Radia RDC Adrian Pieczka.

Uczestnicy o godz. 18:00 wyruszyli spod Pomnika Umschlagplatz na Skwer Racheli Auerbach. Wielu z maszerujących miało ze sobą wstążki pamięci z imionami osób zamordowanych podczas wielkiej akcji deportacyjnej. Część zawiązała je wokół nadgarstków. Jak mówili, dzięki temu gestowi mogli poczuć więź z osobą, której imię nieśli.

Wstążki pamięci znalazły swoje miejsce na specjalnej instalacji artystycznej autorstwa Zuzanny Hertzberg na Skwerze Racheli Auerbach. Tam odbyło się także czytanie tekstów zachowanych w Archiwum Ringelbluma przez aktorki Teatru Żydowskiego, oparte m.in. na fragmentach opracowania Cecylii Słapakowej "Kobieta żydowska w Warszawie od września 1939 r. do chwili bieżącej". Całości towarzyszyła oprawa muzyczna autorstwa Ani Karpowicz.

Ku pamięci kobiet z warszawskiego getta

Tegoroczny Marsz Pamięci poświęcony został kobietom z warszawskiego getta – zarówno tym znanym historii, jak i tysiącom anonimowych, które w czasach zagłady walczyły o przetrwanie swoje i swoich najbliższych.

Stołeczny ratusz podkreślił, że tegoroczna uroczystość miała szczególny wymiar, ponieważ 22 lipca (dzień rozpoczęcia "Grossaktion" w 1942 roku) w tym roku przypada w wigilię Tisza be-Aw, dzień symbolizujący w tradycji żydowskiej największe katastrofy i żałobę. Taki sam zbieg dat miał miejsce również w 1942 roku.

Wielka akcja deportacyjna w getcie warszawskim

Wielka akcja deportacyjna w getcie warszawskim, również "Wielka Akcja" (niem. Grossaktion), to akcja eksterminacyjna przeprowadzona przez okupantów niemieckich w getcie warszawskim, trwająca od 22 lipca do 21 września 1942 roku, będąca częścią akcji "Reinhardt". W jej wyniku życie straciło blisko 300 tysięcy warszawskich Żydów. Większość została wywieziona i zgładzona w obozie w Treblince. Ponad 10 tysięcy zmarło lub zostało zamordowanych na terenie getta, a około 11,5 tysięcy wywieziono do obozów pracy. Deportowanych wywożono z tzw. Umschlagplatzu –bocznicy kolejowej przy ulicy Stawki na Muranowie, która przed wojną należała do Miejskich Zakładów Zaopatrywania Warszawy.

Po zakończeniu "Wielkiej Akcji" w znacznie zmniejszonym getcie pozostało – legalnie lub nielegalnie – około 60 tysięcy Żydów. Dzielnica całkowicie zmieniła swój dotychczasowy charakter, stając się de facto wielkim obozem pracy. Jednocześnie wydarzenie te pozbawiły jej mieszkańców jakichkolwiek złudzeń wobec intencji nazistów. Realną władzę w getcie przejęła Żydowska Organizacja Bojowa, a kolejna próba "wysiedlenia", podjęta przez Niemców w styczniu 1943 roku, spotkała się ze zbrojnym oporem. Ukoronowaniem żydowskiego oporu stało się powstanie w getcie w kwietniu i maju 1943 roku.