Decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do rejestru zabytków zostały wpisane trzy kompozycje ceramiczne – mozaiki z lat. 70. XX w. stanowiące dekorację elewacji dwóch budynków z zespołu zabudowy Centralnego Szpitala Klinicznego w Warszawie, położonych przy ul. A. Pawińskiego 3C oraz przy ul. A. Pawińskiego (bez numeru).

Kompozycje ceramiczne stanowiące dekoracje elewacji dwóch budynków z zespołu zabudowy CSK (ob. Warszawski Uniwersytet Medyczny –  Kampusu Banacha) znajdują się w zachodniej części zespołu.

Pierwsze budynki CSK Akademii Medycznej w Warszawie w kwartale ulic Żwirki i Wigury, S. Banacha, A. Pawińskiego i Księcia Trojdena zostały wzniesione w latach 60. i 70. XX w. jako element nowoczesnego kompleksu szpitalnego. Wyróżniał się on dbałością o formę architektoniczną i opracowanie elewacji oraz wnętrz.

Kompozycje ceramiczne znajdują się na elewacji budynków stanowiących część badawczo-gospodarczą, tzw. zwierzętarni przy ul. A. Pawińskiego 3C oraz sąsiadującej z nią tzw. hydroforni mieszczącej kotłownie, transformatory przy ul. A. Pawińskiego (brak numeru).

Oba budynki figurują jako część zespołu CSK w inwentarzu z 1970 r. zachowanym w Wydziale Architektury dla Dzielnicy Ochota.

Zabytkowe mozaiki i ich historia

Autorzy budynków oraz kompozycji mozaikowych nie są znani. W 2024 r. dwie kompozycje mozaikowe zostały oczyszczone z inicjatywy Stowarzyszenia Ochrony Architektury Powojennej.

Kompozycje ceramiczne mają niewątpliwą wartość artystyczną wynikającą z ich formy i opracowania. Abstrakcyjna forma kompozycji przy ul. Pawińskiego 3C, z kontrastowymi zestawieniami barw podstawowych oraz tonalnymi przejściami w obrębie wybranych plam barwnych to nawiązanie do popularnego w tym czasie malarstwa chociażby Stefana Gierowskiego czy Wojciecha Fangora, z charakterystycznymi falami i okręgami wywołującymi efekty optyczne.

Kompozycje wykonane na elewacji tzw. hydroforni, o charakterystycznym motywie solarnym, stanowią powrót do sztuki przedstawiającej oraz przypadającej na połowę lat 70. XX w. inspiracji kosmosem i naturą. Powtarzalna forma dekoracji, dzięki zastosowaniu zróżnicowanych kolorystycznie tesser uzyskała indywidualny charakter, o wysokich walorach artystycznych i kompozycyjnych.

Czytaj też: Urszula Dudziak: Mam 82 lata i noszę swój wiek jak koronę