Można już zgłaszać kandydatów do nagrody POLIN 2026. To już dwunasta edycja konkursu, w którym wyróżniane są osoby, organizacje i instytucje działające na rzecz ochrony pamięci historii polskich Żydów oraz budowania relacji polsko-żydowskich, poinformowało Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Kandydata do nagrody może zgłosić każdy za pośrednictwem elektronicznego formularza zamieszczonego na stronie internetowej muzeum. Zgłoszenia można przesyłać od 15 lipca do 23 sierpnia 2026 roku. W tym roku łączna pula nagród wyniesie 100 tysięcy zł.

Nagroda POLIN jest przyznawana od 2015 roku. Celem konkursu jest promocja postaw i działań zgodnych z misją muzeum. Laureatami nagrody są społecznicy pielęgnujący pamięć o historii polskich Żydów oraz przyczyniający się do kształtowania wspólnej przyszłości, wzajemnego zrozumienia i szacunku.

– Nagroda POLIN to nie tylko symbol uznania, ale także apel o czujność i zaangażowanie w ochronę wspólnego dziedzictwa. W tegorocznej edycji szczególną uwagę kierujemy właśnie na dziedzictwo – rozumiane nie tylko jako materialne ślady przeszłości, lecz także jako historie, tradycje, wartości i doświadczenia przekazywane kolejnym pokoleniom – zapowiada Maria Ostrowska, kierowniczka konkursu Nagroda POLIN 2026.

Konkurs Nagroda POLIN składa się z dwóch etapów. Pierwszy polega na przyjmowaniu i weryfikowaniu zgłoszeń, w kolejnym finalistów i laureata konkursu wyłania kapituła przyznająca nagrodę główną oraz wyróżnienia. W jej skład wchodzą przedstawiciele świata nauki, kultury i organizacji pozarządowych. Dyrektor Muzeum może przyznać także Nagrodę Specjalną.

W konkursie mogą wziąć udział osoby lub instytucje – zarówno publiczne, jak i prywatne – która w ostatnich latach zrealizowały ważne, niekonwencjonalne, inspirujące działania na rzecz upamiętnienia historii Żydów w Polsce.

- Dotychczas w gronie kilkudziesięciu finalistów i finalistek znaleźli się nauczyciele, artyści, regionaliści, bibliotekarki, działaczki i działacze społeczni oraz lokalni pasjonaci historii. Łączy ich odwaga i wytrwałość w działaniu na rzecz pamięci – również w miejscach, w których historia Żydów przez dekady pozostawała zapomniana – zaznaczają organizatorzy konkursu z POLIN.

Laureaci będą znani pod koniec października

Finał konkursu nastąpi 28 października w Muzeum POLIN. Nazwiska osób nominowanych muzeum ogłosi na początku października. Laureatki i laureaci zostaną przedstawieni 28 października 2026 roku podczas uroczystego finału w Muzeum POLIN.

W gronie dotychczasowych laureatów konkursu Nagrody POLIN znaleźli się: Tomasz Pietrasiewicz, twórca i dyrektor Ośrodka "Brama Grodzka – Teatr NN" w Lublinie, który od 1998 roku realizuje projekty edukacyjno-artystyczne poświęcone dziedzictwu lubelskich Żydów; Jacek Koszczana, założyciel i prezesa Stowarzyszenia Na Rzecz Ochrony Dziedzictwa Żydów Ziemi Dukielskiej – Sztetl Dukla; Joanna Podolska, działająca na rzecz zachowania pamięci o historii łódzkiej społeczności żydowskiej, dyrektorka Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi; Tomasz Wiśniewski, założyciel Społecznego Muzeum Żydów Białegostoku i regionu oraz autor kanału w serwisie YouTube, na którym można znaleźć ponad 2000 filmów prezentujących żydowską historię Podlasia.

A także: Natalia Bartczak, społeczna opiekunka cmentarza żydowskiego w Wińsku (woj. dolnośląskie); Paweł Kulig, który opiekuje się Nowym Cmentarzem Żydowskim w Łodzi i jest prezesem Stowarzyszenia Strażnicy Pamięci, działającego na rzecz ochrony żydowskiego dziedzictwa kulturowego i historycznego Łodzi; Dariusz Popiela; Katarzyna Łaziuk; Mariusz Sokołowski, który od 2007 angażuje się w przywracanie pamięci o Żydach Wasilkowa i Białegostoku; Ewa Teleżyńska-Sawicka i Paweł Sawicki; Marek Chmielewski - sołtys wsi Orla, działacz samorządowy oraz aktywista w Sieci Forum Dialogu.

Obok Nagrody głównej wręczane były wyróżnienia i nagrody specjalne. Uhonorowani nimi zostali m.in. ksiądz Adam Boniecki, Fundacja Sztetl Mszana Dolna, Fundacja Borussia z Olsztyna, Wydawnictwa Austeria i Czarne.

Pula nagród finansowych w tegorocznej edycji wyniesie 100 tysięcy zł. Ufundowali je: Tomek Ulatowski, Darczyńca Muzeum POLIN, Wiktor Askanas i Ewa Masny-Askanas oraz Odette and Nimrod S. Ariav Foundation. Mecenasem konkursu Nagroda POLIN 2026 jest Jankilevitsch Foundation.

Projekt współfinansowany jest przez Norwegię i budżet krajowy w ramach programu Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe.

Współorganizatorem konkursu jest Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.