Dotychczas ponad 1,7 tys. rolników z Mazowsza zgłosiło się po przymrozkach do komisji szacowania szkód, poinformował Mazowiecki Urząd Wojewódzki. Straty odnotowano m.in. w uprawach jabłoni, wiśni, czereśni, malin, truskawek i porzeczek.

Jak mówi rzeczniczka wojewody mazowieckiego Luiza Jurgiel Żyła, w niektórych gospodarstwach ich skala jest bardzo wysoka.

– W związku ze skalą strat, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zapowiedziało wystąpienie do Komisji Europejskiej o dodatkowe wsparcie dla poszkodowanych producentów. Zależy nam na tym, aby szkody zostały sprawnie oszacowane, a rolnicy mogli jak najszybciej skorzystać z dostępnych form pomocy – powiedziała. 

Największe straty w powiecie grójeckim

Najwięcej strat na Mazowszu odnotowano obecnie w powiecie grójeckim. Straty są też w powiecie łosickim. 

Sadownik  Łukasz Wawryniuk z gminy  Platerów robił co mógł by ratować swoje czereśnie, co noc rozpalał ogniska.

– Na hektarze czereśni spaliliśmy 300 ognisk, co noc przez 4 noce regularnie, bo spadki temperatur mieliśmy na minusie 2,5 do 4,5 nawet 5 stopni w jednej nocy, tej najgorszej. I mam nadzieję, że uratowaliśmy około 30-40% plonu. Ogniska były regularnie rozstawiane co 5-7 metrów, tak żeby ochronić taką ścianę, zrobić od strony zawietrznej – tłumaczy. 

 
Wojewoda mazowiecki powołał  296 komisji ds. szacowania szkód spowodowanych przymrozkami. Protokół z oględzin strat poszkodowani rolnicy muszą dołączyć do wniosku o odszkodowanie, które składa się do  Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. 

Ocena strat odbywa się indywidualnie, w terenie, zgodnie z obowiązującymi wytycznymi. Na podstawie sporządzonych protokołów oszacowania szkód rolnicy mogą następnie ubiegać się o wsparcie.

Komisje szacują szkody w ciągu dwóch miesięcy od zgłoszenia, nie później niż do zbioru plonu lub likwidacji uprawy i nie wcześniej niż gdy uprawa wzejdzie i będzie można ocenić jej stan.

Aktualne formy wsparcia

Rolnicy mogą skorzystać m.in. z preferencyjnych kredytów na wznowienie produkcji. Oprocentowanie takich kredytów wynosi 0,5 % dla rolników posiadających ubezpieczenie upraw lub zwierząt oraz 3,90 % dla pozostałych producentów.

Wsparcie może obejmować także odroczenie terminu płatności składek, rozłożenie ich na raty, a w uzasadnionych przypadkach również umorzenie należności.

Dodatkowo rolnicy mogą ubiegać się o pomoc oferowaną przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, w tym o odroczenie płatności wynikających z dzierżawy lub sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o ulgi w czynszach.

Ponadto w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej organizacje producentów mogą uzyskać refundację części kosztów zakupu urządzeń i instalacji chroniących uprawy, takich jak nagrzewnice czy urządzenia do mieszania powietrza. Wsparcie może wynieść do 60 % kosztów kwalifikowalnych.

Planowane zmiany ustawy

Równolegle planowane są zmiany w ustawie o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, który ma zwiększyć dostęp rolników do dotowanych polis. Nowe przepisy zakładają utrzymanie dopłat państwa do składek ubezpieczeniowych na poziomie do 65 %, uproszczenie zasad ich wyliczania oraz ograniczenie obowiązków administracyjnych, m.in. rezygnację z oświadczeń dotyczących klas użytków rolnych. Rozszerzony ma zostać także katalog upraw objętych dopłatami. Dla drzew i krzewów owocowych oraz truskawek dopłata będzie przysługiwać do stawek taryfowych wynoszących do 25 % sumy ubezpieczenia.

Jak wynika z założeń, proponowane przepisy miałyby wejść w życie to 1 września 2026 r.