Artystyczna perła Warszawy zyskała ochronę. Ten dom kryje niezwykłą historię dwojga twórców

  • 13.11.2026 07:40

  • Aktualizacja: 07:40 13.11.2026

To nie jest zwykły warszawski dom. Jego fasadę zdobią wyjątkowe sgraffita, za murami kryje się historia dwojga wybitnych artystów, a sam budynek pamięta zarówno międzywojenny rozkwit stolicy, jak i jej powojenną odbudowę. Dom Zygmunta Kamińskiego i Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej przy ul. Myśliwieckiej 10 właśnie trafił do rejestru zabytków. Ochroną objęto również otaczający go teren.

Wyjątkowy adres na mapie przedwojennej Warszawy

Dom przy ul. Myśliwieckiej 10 jest częścią Kolonii Profesorskiej – niezwykłego międzywojennego osiedla spółdzielczego, założonego w 1921 roku pomiędzy ulicami Myśliwiecką, Hoene-Wrońskiego i Górnośląską. Jego twórcami byli architekci i profesorowie Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, którzy inspirowali się europejskimi koloniami artystycznymi. Ich idea zakładała stworzenie kameralnej przestrzeni, w której domy i pracownie twórców harmonijnie współistniały z zielenią.

Ostatecznie powstało tu 18 domów jednorodzinnych, a każdy z nich stanowi część wyjątkowego świadectwa historii warszawskiej architektury.

Dom, który był jednocześnie pracownią sztuki

Budynek przy Myśliwieckiej 10 powstał w latach 1923 – 1925 jako dom Zygmunta Kamińskiego i jego żony Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej. Zaplanowano w nim również przestrzeń do pracy artystycznej – pracownię graficzną i rzeźbiarską.

Projekt przypisywany jest Rudolfowi Świerczyńskiemu i Zygmuntowi Kamińskiemu. Wyjątkową dekorację sgraffitową, wykonaną według projektu męża, stworzyła Zofia Trzcińska-Kamińska.

Budynek nie uniknął zniszczeń podczas II wojny światowej. Choć zachowały się jego mury wraz z dekoracją, konieczna była odbudowa, którą przeprowadzono w 1948 roku. Pamiątką po tych dwóch etapach historii są daty 1925 i 1948 umieszczone na fasadzie.

Dwoje artystów, których twórczość wpisała się w historię Polski

Zygmunt Kamiński był grafikiem, malarzem i cenionym pedagogiem. Jego dorobek obejmuje między innymi projekty banknotów, monet oraz godła państwowego z 1927 roku. Jest również autorem sgraffit zdobiących gmach Sejmu. Jego żona, Zofia Trzcińska-Kamińska, była uznaną rzeźbiarką. Jej biografia kryje niezwykły epizod: podczas I wojny światowej wstąpiła do Legionów Polskich, podając się za mężczyznę. Wśród jej znanych realizacji znajduje się pomnik Tadeusza Kościuszki w Poznaniu.

Oboje artyści odegrali istotną rolę w odrodzeniu i rozwoju techniki sgraffita w Polsce.

Fasada, która opowiada historię sztuki

Największą wartością artystyczną budynku jest jego elewacja frontowa, ozdobiona dwubarwnym, czarno-beżowym sgraffitem. Geometryczne opaski okienne oraz alegoryczne przedstawienia Malarstwa i Rzeźby tworzą dekorację, która nadaje domowi niepowtarzalny charakter. Kompozycję sygnuje monogram "ZK". Uwagę zwracają również ostrołukowe blendy i wejścia, nawiązujące do architektury średniowiecznych kamienic. Motywy dekoracyjne przywołują tradycję mieszczańskich domów Zamościa, Lwowa i Kazimierza nad Wisłą, zestawioną z nowoczesną jak na tamte czasy estetyką art déco. Na szczególną uwagę zasługuje także mur od strony ulicy, ozdobiony płaskorzeźbą Matki Bożej Częstochowskiej autorstwa Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej.

Za budynkiem zachował się pawilon dawnej pracowni rzeźbiarskiej oraz ogród z drzewami owocowymi. Dzięki temu nieruchomość wciąż pozwala odczytać pierwotną ideę domu artystów – miejsca, w którym życie codzienne przenikało się z twórczością.

Nowy rozdział w ochronie warszawskiego dziedzictwa

Budynek wraz z terenem w listopadzie 2026 roku został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego. 

Źródło:

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Autor:

RDC /PL