Sekrety Mazowsza

Pałac Karskich we Włostowie będzie uratowany

  • Piotr Szymon Łoś

  • 21.07.2026
  • 20 min 49 s

Krótki opis odcinka

Rodzina Karskich była przed II wojną światową właścicielami kilku istotnych z punktu widzenia historii, nieruchomości warszawskich. Mogła je nabyć ze względu na dobre i odważne zarządzanie gospodarką rolno-przemysłową w ich majątku ziemskim, który znajdował się we Włostowie (ob. pow. opatowski, woj. świętokrzyskie). Właścicielem tych dóbr był wówczas Michał Szymon Karski (1901-1974), ożeniony z Elżbietą z Plater-Zyberków z Konstantynowa na Podlasiu.   Jeden z ich synów, Juliusz Karski (1931-2021), geodeta i sportowiec (siatkówka), wieloletni prezes Oddziału warszawskiego Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego, ubolewał, że rodzinny pałac projektu Henryka Marconiego, na jego i rodziny oczach niszczał coraz bardziej, aż w końcu stał się nie zespołem pałacowo-parkowym, ale ruiną. Jednocześnie, spadkobiercy przedwojennego właściciela starali się odzyskać drogą sądową to, co mogło podlegać zwrotowi w naturze (odzyskali np. piękną kamienicę przy ul. Wiejskiej 19 w Warszawie). W przypadku Włostowa to się udało, ale niestety po wielu latach zniszczenia są tak ogromne, że nie posiadający aż tak dużych możliwości finansowych członkowie rodziny, z bólem serca postanowili tę nieruchomość sprzedać.   Z punktu widzenia troski o los dziedzictwa historycznego, nastąpił niesamowity zwrot akcji, bowiem Starostwo Powiatowe w Opatowie zgłosiło chęć zakupu tego obiektu. I tak się stało. Obecnie samorząd powiatowy jako nowy właściciel, uzyskał już część środków zewnętrznych, a stara się o kolejne. Najpierw ma nastąpić odbudowa oficyny dworskiej, a z czasem całego pałacu. Marzeniem Jula było, aby w domu tym zaistniała historia ziemiaństwa i w jakimś wymiarze Starostwo tak planuje. Mówi się o powstaniu Muzeum Historii Ziemiaństwa. Ponadto, obiekty po renowacji mają służyć organizacji wydarzeń kulturalnych, koncertów oraz spotkań mieszkańców i turystów. Aby utrzymać działalność kulturalną, starostwo planuje stworzyć tam również część restauracyjno-hotelową. Wzorem dla tego modelu są dla władz powiatu udane rewitalizacje pałaców w Kurozwękach czy Łoniowie.   Odbudowa samych murów pałacu, oficyny czy lamusa to wizja długoterminowa. Starostwo posiada jednak pełną dokumentację detali architektonicznych, a na podstawie archiwalnych zdjęć wnętrz, obiekt mógłby zostać odtworzony w kształcie sprzed II wojny światowej. Szacowany koszt samej odbudowy budynków to co najmniej 35 milionów złotych, na które powiat będzie musiał szukać środków unijnych i krajowych.  Obecnie zabezpieczono środki na pierwszy etap – rewitalizację parku. Powiat pozyskał 7,37 mln zł. (z 9.5 mln całości) z Zarządu województwa świętokrzyskiego i te pieniądze zostaną przeznaczone na odtworzenie historycznego układu alej i ścieżek w ponad 7-ha parku. Uporządkowanie przestrzeni i stworzenie ścieżek pieszo-rowerowych. Mogliśmy już zobaczyć pierwsze nasadzenia lip. A oprócz tego, planowane jest wykonanie iluminacji świetlnej, która ma na tym etapie efektownie podświetlać zachowane ruiny, zanim dojdzie do ich właściwej odbudowy.   Ogromną rolę w całym przedsięwzięciu odegrała książka (wydana kilka lat temu, a teraz wznowiona wraz z uzupełnieniami i poprawkami), „My z pałacu”. Publikacja ta bardzo poruszyła lokalną społeczność, bo na przykładzie Włostowa upomina się ona o dziedzictwo historyczne regionu.   O historii warszawskiej i włostowskiej Karskich, jak i o planach inwestycyjnych wokół kultury i historii, związanych z Włostowem, w programie mówią: Tomasz Staniek, starosta opatowski oraz Andrzej Nowak-Arczewski, autor publikacji „My z pałacu”, reporter, działacz społeczny, przewodniczący Rady Programowej Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi.

Opis odcinka

Rodzina Karskich była przed II wojną światową właścicielami kilku istotnych z punktu widzenia historii, nieruchomości warszawskich. Mogła je nabyć ze względu na dobre i odważne zarządzanie gospodarką rolno-przemysłową w ich majątku ziemskim, który znajdował się we Włostowie (ob. pow. opatowski, woj. świętokrzyskie).

Właścicielem tych dóbr był wówczas Michał Szymon Karski (1901-1974), ożeniony z Elżbietą z Plater-Zyberków z Konstantynowa na Podlasiu.

 

Jeden z ich synów, Juliusz Karski (1931-2021), geodeta i sportowiec (siatkówka), wieloletni prezes Oddziału warszawskiego Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego, ubolewał, że rodzinny pałac projektu Henryka Marconiego, na jego i rodziny oczach niszczał coraz bardziej, aż w końcu stał się nie zespołem pałacowo-parkowym, ale ruiną. Jednocześnie, spadkobiercy przedwojennego właściciela starali się odzyskać drogą sądową to, co mogło podlegać zwrotowi w naturze (odzyskali np. piękną kamienicę przy ul. Wiejskiej 19 w Warszawie). W przypadku Włostowa to się udało, ale niestety po wielu latach zniszczenia są tak ogromne, że nie posiadający aż tak dużych możliwości finansowych członkowie rodziny, z bólem serca postanowili tę nieruchomość sprzedać.

 

Z punktu widzenia troski o los dziedzictwa historycznego, nastąpił niesamowity zwrot akcji, bowiem Starostwo Powiatowe w Opatowie zgłosiło chęć zakupu tego obiektu. I tak się stało.

Obecnie samorząd powiatowy jako nowy właściciel, uzyskał już część środków zewnętrznych, a stara się o kolejne. Najpierw ma nastąpić odbudowa oficyny dworskiej, a z czasem całego pałacu. Marzeniem Jula było, aby w domu tym zaistniała historia ziemiaństwa i w jakimś wymiarze Starostwo tak planuje. Mówi się o powstaniu Muzeum Historii Ziemiaństwa. Ponadto, obiekty po renowacji mają służyć organizacji wydarzeń kulturalnych, koncertów oraz spotkań mieszkańców i turystów. Aby utrzymać działalność kulturalną, starostwo planuje stworzyć tam również część restauracyjno-hotelową. Wzorem dla tego modelu są dla władz powiatu udane rewitalizacje pałaców w Kurozwękach czy Łoniowie.

 

Odbudowa samych murów pałacu, oficyny czy lamusa to wizja długoterminowa. Starostwo posiada jednak pełną dokumentację detali architektonicznych, a na podstawie archiwalnych zdjęć wnętrz, obiekt mógłby zostać odtworzony w kształcie sprzed II wojny światowej. Szacowany koszt samej odbudowy budynków to co najmniej 35 milionów złotych, na które powiat będzie musiał szukać środków unijnych i krajowych.  Obecnie zabezpieczono środki na pierwszy etap – rewitalizację parku. Powiat pozyskał 7,37 mln zł. (z 9.5 mln całości) z Zarządu województwa świętokrzyskiego i te pieniądze zostaną przeznaczone na odtworzenie historycznego układu alej i ścieżek w ponad 7-ha parku. Uporządkowanie przestrzeni i stworzenie ścieżek pieszo-rowerowych. Mogliśmy już zobaczyć pierwsze nasadzenia lip. A oprócz tego, planowane jest wykonanie iluminacji świetlnej, która ma na tym etapie efektownie podświetlać zachowane ruiny, zanim dojdzie do ich właściwej odbudowy.

 

Ogromną rolę w całym przedsięwzięciu odegrała książka (wydana kilka lat temu, a teraz wznowiona wraz z uzupełnieniami i poprawkami), „My z pałacu”. Publikacja ta bardzo poruszyła lokalną społeczność, bo na przykładzie Włostowa upomina się ona o dziedzictwo historyczne regionu.

 

O historii warszawskiej i włostowskiej Karskich, jak i o planach inwestycyjnych wokół kultury i historii, związanych z Włostowem, w programie mówią: Tomasz Staniek, starosta opatowski oraz Andrzej Nowak-Arczewski, autor publikacji „My z pałacu”, reporter, działacz społeczny, przewodniczący Rady Programowej Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi.

Przejdź do galerii

Kategorie:

OGÓLNY OPIS PODCASTU

Sekrety Mazowsza

Historia, tradycje, wydarzenia kulturalne, rozmowy o sztuce, o ludziach - różnorodna panorama regionu mazowieckiego.

Odcinki podcastu (1088)

  • Dożynki Mazowieckie w Raszynie

    • 26.08.2026

    • 20 min 50 s

  • "Uprowadzenie z seraju" W. A. Mozarta w Nieborowie

    • 19.08.2026

    • 19 min 56 s

  • Co jest prawdą, a co fikcją w życiu sławnych postaci z polskiej historii?

    • 17.08.2026

    • 08 min 43 s

  • Festiwal Hipolita i Ludwiki 2026

    • 14.08.2026

    • 10 min 30 s

  • Obchody Święta Wojska Polskiego w Sulejówku

    • 13.08.2026

    • 10 min 11 s

  • "Echa Wielkiej Wojny" w Muzeum Niepodległości

    • 12.08.2026

    • 08 min 22 s

  • Aleksandra Kopp

    • 11.08.2026

    • 08 min 35 s

  • Wystawa "Trzeba być stale obecnym. Teatr Krystyny Zachwatowicz- Wajdy"

    • 10.08.2026

    • 09 min 54 s

  • Wakacyjne projekty Muzeum POLIN

    • 07.08.2026

    • 12 min

  • Otwarcie wystawy "Miasto w ruchu"

    • 06.08.2026

    • 15 min 27 s

1
2
3
...
107
108
109