Zakaz smartfonów w szkołach

Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian będzie ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych, ale także innych urządzeń umożliwiających komunikację, nagrywanie dźwięku lub obrazu w szkołach podstawowych. Zakaz obejmie lekcje, przerwy i inne zajęcia na terenie szkoły, a także część zajęć odbywających się poza jej budynkiem. Ograniczenia obejmą również dzieci w przedszkolach.

Nie będzie to jednak zakaz bez wyjątków. Z urządzenia będzie można skorzystać m.in. wtedy, gdy jest to potrzebne podczas zajęć, gdy konieczny będzie pilny kontakt z rodzicem albo gdy pojawi się zagrożenie zdrowia lub życia. Wyjątki przewidziano również dla uczniów, którzy ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub szczególne potrzeby korzystają ze specjalistycznego sprzętu czy aplikacji monitorujących stan zdrowia.

Szkoły będą mogły wyznaczyć specjalne miejsca do przechowywania telefonów. Szczegółowe zasady ustali dyrektor. Za złamanie reguł mogą grozić konsekwencje przewidziane w statucie szkoły, włącznie z wpływem na ocenę zachowania. W liceach i technikach ustawowego zakazu nie będzie. Tam zasady korzystania ze smartfonów określą poszczególne szkoły.

Nowa podstawa programowa

1 września 2026 roku rozpocznie się reforma programowa "Reforma26. Kompas Jutra". W pierwszym etapie nowa podstawa programowa obejmie uczniów klas I i IV szkół podstawowych. W kolejnych latach będzie rozszerzana na następne roczniki, aż obejmie całą szkołę podstawową.

Jedną z bardziej widocznych zmian będzie powrót lekcji przyrody w klasach IV-VI. Uczniowie mają mieć trzy godziny tego przedmiotu tygodniowo, a dopiero od klasy VII rozpoczną naukę biologii, chemii, fizyki i geografii jako odrębnych przedmiotów. Technika zostanie natomiast zastąpiona zajęciami praktyczno-technicznymi. W programach pojawią się także m.in. doświadczenia edukacyjne, moduły tematyczne i tydzień projektowy, które mają mocniej łączyć wiedzę z różnych przedmiotów.

Edukacja zdrowotna – obowiązkowa czy nie?

Od września 2026 roku edukacja zdrowotna stanie się przedmiotem obowiązkowym. Wyłączony z obowiązku będzie jednak moduł dotyczący zdrowia seksualnego. O udziale w tej części zajęć zdecydują rodzice, a w przypadku pełnoletniego ucznia – on sam. Rezygnacja będzie wymagała pisemnego oświadczenia.

Koniec części prac domowych i nowe zasady oceniania

Zmiany obejmą także prace domowe. W klasach IV-VIII nie będzie można zadawać praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od lekcji. Jeśli nauczyciel zada pisemną pracę domową, będzie musiał ją sprawdzić i przekazać uczniowi informację zwrotną. Szkoła będzie mogła również przewidzieć możliwość podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej za wykonywanie nieobowiązkowych prac domowych.

Nowością będzie także ocena funkcjonalna ucznia kierowanego do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Ma ona skupiać się nie na samych wynikach w nauce, lecz na funkcjonowaniu dziecka w szkole – m.in. w sferze poznawczej, emocjonalnej, społecznej i motorycznej.

Zdrowe jedzenie w szkole?

We wrześniu zmienią się również zasady żywienia dzieci w szkołach. W jadłospisach ma być więcej warzyw, owoców i produktów roślinnych, a mniej dodawanych cukrów. Co najmniej raz w tygodniu obiad ma zawierać potrawę roślinną, a zupy będą przygotowywane na bazie wywarów warzywnych przynajmniej dwa razy w tygodniu. Placówki mają też uwzględniać potrzeby dzieci niejedzących produktów odzwierzęcych i preferować wodę jako podstawowy napój.

Nowe zawody i zmiany na maturze

Od roku szkolnego 2026/2027 możliwe będzie kształcenie uczniów w nowych zawodach. To m.in. technika cyberbezpieczeństwa, technika optoelektroniki, technika architektury krajobrazu i arborystyki oraz agroogrodnika.

Zmiany czekają także maturzystów. Wiosną 2027 roku po raz pierwszy odbędą się pisemne egzaminy z biznesu i zarządzania, historii tańca oraz języka łacińskiego jako języka obcego. Dwa pierwsze przedmioty będą dostępne na poziomie rozszerzonym, natomiast łacina jako język obcy – na podstawowym.

Nie wszystkie nowe rozwiązania zostaną od razu wprowadzone w pełnym zakresie. Do 31 grudnia 2026 roku szkoły będą miały czas na dostosowanie swoich statutów do nowych przepisów. Planowany jest również pilotaż bezpłatnego, państwowego eDziennika. Ministerstwo Edukacji Narodowej chce rozpocząć go w wybranych szkołach 22 września 2026 roku. Start pilotażu zależy jednak jeszcze od dalszych decyzji dotyczących zmian w prawie.