Matka Elżbieta Róża Czacka i Dzieło Lasek. Wyjątkowe reportaże w RDC

  • 21.11.2026 10:08

  • Aktualizacja: 10:15 21.11.2026

Wyjątkowe reportaże w Polskim Radiu RDC. Od poniedziałku do piątku (23.11 – 27.11.2026) o godz. 12:30 emisja materiałów, w których opowiemy o Laskach jako miejscu życia i pracy Sługi Bożej Elżbiety Róży Czackiej, o szczególnym wymiarze duchowym Dzieła Lasek, jak też o wybranych osobach z kręgu najbliższych współpracowników Założycielki Zakładu. Zapraszamy!

Zakon, świeccy, niewidomi

Błogosławiona Matka Elżbieta Róża Czacka (1876–1961) to polska zakonnica, filantropka oraz pionierka polskiej tyflologii (nauki o osobach niewidomych), nazywana "niewidomą matką niewidomych". Zanim została zakonnicą Róża Czacka była zamożną hrabianką, która w wieku 22 lat straciła wzrok. Zamiast oczekiwać pomocy dla siebie, poświęciła całe życie wsparciu niewidomych. Swoją ideę oparła na trzech filarach: zakon, świeccy, niewidomi, która zbudowana na bardzo wyraźnym katolicyzmie, przyjęła nazwę TRIUNO.

Przełomowym momentem w działalności Matki Elżbiety Róży Czackiej było założenie w 1921 roku Zakładu dla Niewidomych w podwarszawskich Laskach, który powstał na terenie dawnego folwarku podarowanego jej przez rodzinę Daszewskich. Mimo że od lat była osobą całkowicie niewidomą, osobiście nadzorowała budowę pierwszego drewnianego domu dla trzydziestu podopiecznych na piaszczystym pustkowiu pozbawionym wówczas prądu i utwardzonych dróg. Dzięki jej determinacji oraz wsparciu założonego przez nią Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, w ciągu zaledwie dekady skromna osada przekształciła się w nowoczesne, liczące kilkanaście budynków miasteczko ze szkołami, warsztatami i gospodarstwem. Stworzony przez Czacką ośrodek zrewolucjonizował polską opiekę nad ociemniałymi, zastępując tradycyjną jałmużnę wszechstronną edukacją i przygotowaniem do samodzielnego, godnego życia w społeczeństwie.

Od samego początku Laski przyciągały nie tylko wymienione grupy osób, ale też niewierzących, intelektualistów, często pochodzenia żydowskiego, ziemian, arystokratów oraz wielu innych, poszukujących duchowej strawy.

Nie wszyscy współcześni rozumieli matkę Elżbietę Różę Czacką z jej ideą pełnego uczestnictwa kalekich w życiu i wychowania młodych niewidomych ku jak największej samodzielności. Borykała się z niechęcią (również w sferach rządowych), czasami złośliwościami na temat swojej osoby, jak i Dzieła, które tworzyła w zespole wielu współpracowników, a szczególnie z o. Władysławem Korniłowiczem, ks. Antonim Marylskim, Henrykiem Ruszczycem, a potem także Zofią Morawską.

Zgromadzenie, jak i Zakład dla Ociemniałych niemal stale borykały się z trudnościami bytowymi – zawsze jednak nadchodziła jakaś pomoc. Czacka wierzyła głęboko, że to, co robiła, jest pod opieką Boga, Jemu też oddała wszystko, twierdząc uparcie, że "To Dzieło z Boga jest i dla Boga, innej racji bytu nie ma. Gdyby zboczyło z tej drogi, niech przestanie istnieć".

Elżbieta Róża Czacka zmarła 15 maja 1961 roku w Laskach. Została beatyfikowana 12 września 2021 roku w Warszawie (razem z kardynałem Stefanem Wyszyńskim).

POSŁUCHAJ ROZMOWY O ELŻBIECIE RÓŻY CZACKIEJ 

Reportaże w Polskim Radiu RDC 

W Polskim Radiu RDC przedstawimy cykl reportaży na temat Elżbiety Róży Czackiej. Opowiemy o Laskach jako miejscu życia i pracy Sługi Bożej E. R. Czackiej, o szczególnym wymiarze duchowym Dzieła Lasek, jak też o wybranych osobach z kręgu najbliższych współpracowników Założycielki Zakładu.

Finałem naszej podróży po historii i duchowości Dzieła Lasek będzie reportaż opisujący okres wojny i okupacji w życiu Dzieła Lasek (Laski, Wrociszew, Żułów, Kozłówka), kiedy nastąpiło cudowne zespolenie duchowe wówczas młodego ks. prof. Stefana Wyszyńskiego, jako duszpasterza sióstr i niewidomych, z matką Elżbietą Różą Czacką, jej posługą i oddaniem swego życia Bogu.

W reportażach wystąpią siostry Franciszkanki Służebnice Krzyża, ale też świeccy, którzy jeszcze z młodości, dzieciństwa E. R. Czacką znali lub byli pod przemożnym wpływem jej duchowości, jak np. s. Radosława Podgórska, s. Faustyna, s. Benedykta, Władysław Gołąb, dr Józef Placha, prof. Henryk Przewłocki, Janina z Przewłockich Okęcka, Anna Fic-Lazor, a z archiwum radiowego autora: śp. Michał Żółtowski. Fragmenty wspomnień i notatek matki Elżbiety Róży Czackiej przeczyta aktorka Halina Winiarska-Kiszkis. Reportaży można słuchać na naszej antenie od najbliższego poniedziałku do piątku o godzinie 12:30. 

Polskiego Radia RDC można słuchać w Warszawie na 101 FM, w pasmach lokalnych albo online na www.rdc.pl/player.

 

Źródło:

RDC

Autor:

RDC /PL