Deepfake to manipulacje wideo lub audio stworzone za pomocą sztucznej inteligencji. Z każdym rokiem są coraz bardziej zaawansowane.

Adriana Dróżdż z Instytutu Nauk o Bezpieczeństwie Uniwersytetu w Siedlcach ostrzega – musimy pamiętać, że twarz, którą widzimy na ekranie lub głos, który słyszymy w słuchawce, mogą nie należeć do człowieka. – Zaczynamy wątpić w to, co istnieje naprawdę i gdzie występują prawdziwi ludzie. Możemy się chronić, ale nie mamy stuprocentowej pewności. Ta technologia bardzo szybko się rozwija – dodaje ekspertka.

Jak rozpoznać deepfake i nie dać się oszukać?

Jak zdemaskować deepfake? Istnieje kilka kluczowych aspektów, na które warto zwrócić uwagę.

• Warto przyjrzeć się jakości obrazu i dźwięku. Deepfake często zdradzają się drobnymi niedoskonałościami – nienaturalnymi ruchami oczu, zniekształceniami mimiki twarzy czy zacinającym się obrazem.
• Głos może brzmieć sztucznie lub mogą pojawić się błędy w wymowie.
• Warto zwrócić uwagę na źródło pochodzenia materiału. Deepfake często pojawiają się na mniej znanych platformach społecznościowych i są rozpowszechniane przez anonimowe konta.

Globalna kampania policji

Interpol rozpoczął kampanię informacyjno-edukacyjną, której celem jest zwrócenie uwagi na rosnące zagrożenie przestępczością z wykorzystaniem materiałów generowanych lub modyfikowanych przez sztuczną inteligencję. Służby przypominają, jak ważna jest weryfikacja, szczególnie gdy zadzwoni do nas osoba, która prosi o przekazanie pieniędzy. – Wówczas należy natychmiast się rozłączyć i zadzwonić pod znany nam numer osoby, która dzwoni. Warto ustalić z bliskim hasło bezpieczeństwa. Powiedzieć: "Słuchaj, jeżeli kiedykolwiek będę potrzebowała pieniędzy, podam hasło, o którym wiemy tylko my" – radzi Adriana Dróżdż.

Na co jeszcze zwrócić uwagę?

• Nieoczekiwany kontakt: Odzywa się do ciebie nieznana osoba albo ktoś, kto podaje się za znajomego, członka rodziny lub przedstawiciela zaufanej instytucji; bez wyraźnego powodu kieruje rozmowę na tematy związane z danymi osobowymi, informacjami bankowymi lub przekazaniem pieniędzy.
• Presja czasu: Rozmówca nalega na natychmiastowe działanie. Może powoływać się na nagły kryzys, problemy osobiste lub sytuację zagrażającą członkowi rodziny. Presja ma sprawić, że nie zdążysz spokojnie przeanalizować prośby ani jej zweryfikować.
• Manipulowanie emocjami: Rozmówca wywołuje strach, niepokój lub poczucie zagrożenia. Może również nalegać na zachowanie sprawy w tajemnicy, aby uniemożliwić ci skonsultowanie jej z innymi osobami.
• Nietypowe sposoby płatności: Rozmówca prosi cię o przekazanie pieniędzy za pomocą kryptowalut lub kart podarunkowych. Takie transakcje mogą być trudne do prześledzenia, a odzyskanie utraconych środków – niemal niemożliwe.
• Szybko rozwijająca się relacja internetowa: Nowo poznana osoba w krótkim czasie zaczyna deklarować miłość, budować silną więź emocjonalną i podkreślać swoją zależność od ciebie. Może również namawiać cię do przeniesienia rozmowy poza oficjalny portal randkowy, aby uniknąć stosowanych przez niego mechanizmów monitorowania i zgłaszania podejrzanych zachowań.

Skalę niszczycielskiego wpływu, jakie mają oszustwa z wykorzystaniem technologii deepfake, pokazują liczby. W ich wyniku Polacy stracili już około 537 milionów złotych.