Kwesty na ratowanie zabytkowych nagrobków na cmentarzach Mazowsza

  • 01.11.2024 16:32

  • Aktualizacja: 06:03 04.11.2024

Na wielu mazowieckich cmentarza odbywają się kwesty na ratowanie zniszczonych i zabytkowych nagrobków. Datki do puszek zbierają wolontariusze m.in. w Płocku czy Ciechanowie, a także w Warszawie, gdzie na Starych Powązkach już po raz 50 kwestują setki osób.

Uroczystość Wszystkich Świętych tradycyjnie rozpoczyna kwestowanie na cmentarzach w wielu miejscach Mazowsza.

W Płocku w tym roku po raz 25. odbywa się kwesta „Ratujmy Płockie Powązki”. Renowacje tamtejszych grobów są możliwe dzięki hojności mieszkańców i osób odwiedzających groby.

– Przez 25 lat mieszkańcy Płocka żarliwie podeszli do naszej akcji, z roku na rok coraz więcej zbieramy pieniążków. Ta kwestia jest poświęcona płocczanom, których dawno już nie ma wśród nas, a są godni tego, by pamięć o nich wróciła. Groby te nie mają rodzin, nie ma kto się im opiekować, a są nazwiska, które warto przypomnieć – mówi wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia Starówka Płocka Anna Skorus.

Każdego roku na płockich cmentarzach kwestuje około stu osób. To m.in. społecznicy, artyści, politycy, dziennikarze.

– Są to ludzie, którzy chętnie się sami do nas zgłaszają, chcą wziąć udział w kweście. Jeszcze jak wiedzą, jaki jest cel i na kogo będziemy w tym roku zbierali, tym chętniej się do nas zgłaszają. Co roku kwestuje mniej więcej od 100 do 120 – dodaje Skorus.

Zebrane w tym roku środki zostaną przeznaczone na renowację grobu harcerki Geni Majdeckiej, patronki Stanicy przy ulicy Krótkiej. 

Podczas I wojny światowej nastoletnia dziewczyna zaangażowana była w dokarmianie sierot. Zaraziła się wówczas dezynterią, która okazała się dla niej śmiertelna. Zmarła w wieku 17 lat. Grób rodziny Majdeckich znajduje się na cmentarzu przy Kobylińskiego.

Kwesta w Ciechanowie

Z kolei w Ciechanowie odnawianiem porzuconych, zaniedbanych i zniszczonych grobów zajmuje się m.in. Stowarzyszenie Wolontariat Pamięci. W tym roku organizuje siódmą kwestę.

Wolontariuszy można spotkać 1 i 2 listopada przy bramach cmentarza przy ul. Gostkowskiej i Płońskiej. W tym roku zbierają oni na odrestaurowanie trzech grobów rodzin zasłużonych dla miasta.

– W przyszłym roku planujemy podjąć się odnowy grobów rodziny Rostkowskich, Gutkowskich i Michała Lewickiego. Są to osoby świeckie. Rodzina Rostkowskich to rodzina rzemieślnicza z Ciechanowa, rodzina Gutkowskich to rodzina właścicieli Śmiecina, a Michał Lewicki to przykład działacza społecznego, niepodległościowego, Sybirak – Roman Niesiobędzki ze Stowarzyszenia.

Przez 7 lat dzięki kwestom organizowanym przez Stowarzyszenie Wolontariat Pamięci udało się odrestaurować 15 grobów.

Jubileuszowa kwesta na Starych Powązkach

Po raz 50. na Cmentarzu Stare Powązki w Warszawie odbywa się kwesta.

– To szczególna okazja, bo obchodzimy 50-lecie kwesty i 25. rocznicę śmierci jej pomysłodawcy Jerzego Waldorffa – mówi Liliana Lewandowska z Zarządu Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami.

– Będziemy kwestować (...) od godziny 9 praktycznie do zmroku. Tradycyjnie będą z nami kwestowali artyści scen polskich, aktorzy teatralni i filmowi, ale także grupa wolontariuszy niezwiązanych ze środowiskiem twórczym – dodaje.

W ostatnich latach w kweście wzięło udział łącznie kilkaset osób.

Wśród artystów, którzy zapowiedzieli udział w tegorocznej kweście na Powązkach są m.in. Artur Barciś, Emilia Krakowska, Magdalena Zawadzka, Karol Strasburger oraz Hanna Bakuła.

– W ciągu pół wieku działalności komitetu udało się przeprowadzić prace konserwatorskie przy ok. 1700 nagrobkach, w niektórych kaplicach ratowano jej kilkakrotnie. W ciągu ostatniej dekady odnowiliśmy 110 nagrobków Alei Zasłużonych, 84 nagrobki w Alei Katakumbowej, 11 grobów należących do rodziny Fryderyka Chopina oraz groby przedwojennych marszałków Sejmu RP – mówił przewodniczący Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa, Marcin Święcicki podczas gali z okazji 50-lecia komitetu.

Dla osób, które nie dotrą w tym roku na kwestę, Komitet zorganizował kwestę online.

Początki kwesty na Powązkach

Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami powołano w maju 1974 r. z inicjatywy Waldorffa. Od 1975 r., na cmentarzu – jednej z najstarszych warszawskich nekropolii, położonym na terenie warszawskiej Woli – co roku na początku listopada odbywają się kwesty, prowadzone przez znane osobistości kultury – aktorów, muzyków, pisarzy i dziennikarzy. Wśród nich są m.in.: Maja Komorowska, Damian Damięcki i Olgierd Łukaszewicz

Waldorff kierował komitetem przez 25 lat do śmierci w grudniu 1999 r. 5 stycznia 2000 r. został pochowany na Starych Powązkach. W 2014 r. na mocy decyzji prezydenta Bronisława Komorowskiego Stare Powązki uznano za pomnik historii.

18 marca br. w imieniu ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bartłomieja Sienkiewicza, przedstawicielka resortu, Agata Kurdziel wręczyła złoty medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” przewodniczącemu komitetu, Marcinowi Święcickiemu, srebrny – Jerzemu Kisielewskiemu i Bogusławowi Korneckiemu, brązowe – Marii Wojtysiak, Krystynie Antoniak, Agnieszce Kasprzak-Danis, Wojciechowi Myjakowi, Tomaszowi Rogali, Andrzejowi Sośnierzowi i Tomaszowi Wałdykowskiemu.

W ciągu 50 lat komitet odnowił ponad 1700 zabytkowych nagrobków i kaplic.

Kwesta w Radomiu

Tradycyjnie we Wszystkich Świętych na Cmentarzu Rzymskokatolickim przy ul. Limanowskiego w Radomiu odbywa się kwesta. Zebrane pieniądze zostaną przeznaczone na renowację nagrobka unickiego kapłana ks. Justyna Łady, zaangażowanego w pomoc powstańcom styczniowym.

Organizatorem zbiórki jest Społeczny Komitet Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego (SKOZCR) w Radomiu. Na cmentarzu przy ul. Limanowskiego znajduje się ponad 300 zabytkowych nagrobków wpisanych do rejestru zabytków województwa mazowieckiego, z czego wiele z nich czeka na pilne prace konserwatorskie.

Kwestujący będą zbierać datki: 1, 2 i 3 listopada w godz. 10:00–15:00.

Społeczny Komitet Ochrony Zabytkowego Cmentarza Rzymskokatolickiego w Radomiu prowadzi kwesty od 29 lat. Odbywają się one 1 listopada, a także w Wielkanoc. Podczas ubiegłorocznej listopadowej kwesty zebrano ponad 25 tys. zł.

Przez 29 lat zebrano 800 tys. zł, dzięki którym odrestaurowanych zostało 25 zabytkowych nagrobków.

Cmentarz Rzymskokatolicki przy ul. Limanowskiego w Radomiu powstał w 1812 r. Jest na nim ponad 28 tys. grobów, w których spoczywa ponad 200 tys. osób. Tutaj pochowany jest m.in. malarz batalista Józef Brandt, zasłużony radomski chirurg Ludwik Przybyłko, senator II RP Maciej Glogier oraz biskupi radomscy: Edward Materski i Stefan Siczek.

Czytaj też: Jak dojechać na cmentarze w Warszawie i okolicach? [SPRAWDŹ]

Źródło:

RDC/PAP

Autor:

RDC /PA