Muzeum Pozytywizmu w Gołotczyźnie znane jest przede wszystkim z dwóch postaci historycznych, które mocno związały swe losy z tym miejscem. Są to Aleksandra z Sędzimirów Bąkowska i Aleksander Świętochowski. To między innymi ich idee i działania sprawiły, że na polskich ziemiach po marazmie po powstaniu styczniowym 1863 roku rozwinęły się praca organiczna i praca u podstaw, szczególnie na polskiej wsi. Ponieważ region Mazowsza ciechanowskiego jest bogaty w tzw. drobną szlachtę (niewiele różniącą się od chłopów pod kątem ekonomicznym, za to kultywującą swe szlacheckie pochodzenie oraz etos), nieżyjąca już dr Irena Kotowicz-Borowy wraz z Zespołem Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie, rozpoczęła organizację swego rodzaju skansenu wsi drobnoszlacheckiej. Stąd też jednym z pierwszych obiektów, który pojawił się na terenie zespołu dworsko-parkowego Bąkowskich w Gołotczyźnie (jako Oddział Muzeum w Ciechanowie) był dworek (przez prof. M. Rozbicką nazywany też „chałupą dworkową”) drobnoszlacheckim. W programie o drobnej szlachcie mazowieckiej, jak o tym szlacheckim domu opowiada Łukasz Szpejewski, historyk, adiunkt muzealny w Muzeum Pozytywizmu w Gołotczyźnie (Oddział Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie).