Łączność to już nie „technologia w tle”. To infrastruktura, bez której nie działa cyfrowe państwo, gospodarka, usługi publiczne, a coraz częściej także bezpieczeństwo. Jak wygląda dziś rola nauki w świecie, w którym technologie przyspieszają z miesiąca na miesiąc? I czy Polska może współtworzyć rozwiązania przyszłości, a nie tylko je wdrażać?

Gościem jest prof. Mariusz J. Figurski, wicedyrektor ds. nauki Instytutu Łączności – Państwowego Instytutu Badawczego.

Dzieci w drodze do szkoły, w domu, w poczekalni - obrazek ten sam: smartfon w ręku. Tylko czy my, dorośli, naprawdę wiemy, jak wygląda ich cyfrowa codzienność?  Wielu młodych spędza w sieci ponad 3 godziny dziennie, spora część jest aktywna online późnym wieczorem, a domowe zasady i limity nadal bywają rzadkością.

Gościem jest Milena Górecka, naczelniczka w Departamencie Polityki Konsumenckiej Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

Rozmowa przenosi nas bliżej codzienności – do zdrowia, diagnostyki i profilaktyki. Gościnią jest Prof. Hanna Luiza Ceglińska-Leśnodorska – dziennikarka, reżyserka i producentka filmowa, autorka m.in. Bask. Objawienie Ameryki oraz Polacy w oczach świata. Rozmawiamy o jej najnowszej inicjatywie społecznej „Kobiece serce bije inaczej – usłysz je”, towarzyszącej filmowi Twoje serce. To akcja skierowana do kobiet, ale – jak podkreśla gościni – przede wszystkim do lekarzy: by lepiej rozumieć specyfikę objawów i przebiegu chorób serca u kobiet, które często różnią się od „klasycznych” męskich scenariuszy.

Pojawia się też wątek technologii w najlepszych ośrodkach (m.in. Stany Zjednoczone): co dziś realnie pomaga w rozpoznawaniu i leczeniu, i jak mądrze wykorzystywać media społecznościowe w zdrowiu publicznym – bez spłycania tematu do hasła.

W rozmowie bierzemy pod lupę dwa obszary, w których stawką jest bezpieczeństwo – państwa i człowieka. Najpierw sprawdzamy, czym w praktyce jest suwerenność cyfrowa i technologiczna Polski i Unii Europejskiej: czy mamy realną sprawczość w świecie danych, chmur, centrów obliczeniowych i sztucznej inteligencji, czy raczej rośnie nasza zależność od zewnętrznych dostawców, energii i kompetencji. Gościem dr Aleksandry Chmielewskiej jest dr inż. Jarosław Tworóg, wiceprezes Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji. Rozmowa m.in. o tym, dlaczego miejsce przetwarzania danych ma znaczenie, co tracimy, gdy moce do AI rozwijają się głównie poza nami, oraz jak energia i odporność infrastruktury wpływają na tempo cyfryzacji - więcej na ten temat na Forum Gospodarczym TIME. Polskie Radio RDC objęło patronat medialny nad wydarzeniem.

Jak ukryć komunikat w nagraniu tak, by był niewidoczny dla ludzkiego oka, a jednocześnie przetrwał kompresję, szum, konwersje formatów, a nawet odtworzenie i ponowne nagranie? W tej części audycji rozmawiamy o steganografii wideo odpornej na zniekształcenia analogowe oraz o tym, gdzie takie rozwiązania mogą realnie chronić treści i wiarygodność materiałów wideo.

Gościem dr Aleksandry Chmielewskiej jest dr Marcin Pery z Wojskowej Akademii Technicznej, który opowiada o swojej metodzie, różnicach między steganografią a kryptografią, badaniu „niewidoczności” przekazu i inkrementalnym podejściu, w którym informacja może składać się z kolejnych klatek. 

Co roku na świecie powstają miliony publikacji naukowych, a mimo to dostęp do wielu z nich wciąż blokują paywalle i subskrypcje. W pierwszej części audycji „Człowiek. Nauka. Technologia.rozmawiamy o tym, czym w praktyce jest open access, jakie są jego modele (gold, green, hybrid) i dlaczego spór o „otwartą naukę” dotyczy nie tylko badaczy, ale też studentów, przedsiębiorców, innowacji i polityk publicznych.

Gościem dr Aleksandry Chmielewskiej jest dr Anna Anetta Janowska – adiunkt w Katedrze Polityki Publicznej SGH, badaczka sektorów kreatywnych i ekonomiki kultury oraz wicedyrektorką Centrum Wspierania i Otwierania Nauki SGH, nieformalnie koordynatorką otwartej nauki w SGH. 

Sprawdzamy, jak zmienia się współczesna diagnostyka genetyczna. Jeszcze niedawno genetyka kojarzyła się z długim oczekiwaniem na wyniki i badaniami dostępnymi głównie w dużych ośrodkach. Dziś wchodzą do gry automatyzacja, sekwencjonowanie nowej generacji, analiza ogromnych zbiorów danych i – coraz częściej narzędzia sztucznej inteligencji, które mają wspierać szybszą i bardziej precyzyjną interpretację wyników.

Gościem dr Aleksandry Chmielewskiej jest dr Monika Kolanowska, zastępca kierownika Pracowni Genetyki w ALAB Laboratoria. Rozmawiamy o tym, co realnie zmieniło się w ciągu ostatnich lat z perspektywy praktyka, jakie technologie dziś decydują o jakości badań i czy pacjent ma coraz łatwiejszy dostęp do nowoczesnej diagnostyki. Przyglądamy się też faktom i mitom wokół AI w genetyce, a także temu, jak rośnie znaczenie bezpieczeństwa danych, etyki i zaufania. Na koniec spojrzenie w przyszłość: czy genetyka stanie się standardem profilaktyki i fundamentem medycyny bardziej spersonalizowanej?

W audycji „Człowiek. Nauka. Technologia” zaglądamy do świata, którego nie widać gołym okiem, a który realnie wpływa na nasze samopoczucie – do świata mikrobioty jelitowej. Coraz więcej badań pokazuje, że stan jelit może wiązać się z nastrojem, emocjami, uczeniem się i funkcjami poznawczymi, a zaburzenia tzw. osi jelito–mózg bywają łączone nie tylko z dolegliwościami trawiennymi, ale też ze stanami obniżonego nastroju czy lękiem.

Gościem dr Aleksandry Chmielewskiej jest dr hab. Edyta Juszczuk-Kubiak, kierowniczka Zakładu Biotechnologii i badaczka z Instytutu Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego. Rozmawiamy o psychobiotykach, dysbiozie, roli stresu i diety, a także o projekcie opracowania pierwszego polskiego jogurtu psychobiotycznego opartego na lokalnych szczepach bakterii. W centrum rozmowy jest m.in. GABA – neuroprzekaźnik kojarzony z wyciszeniem i relaksacją oraz droga od izolacji szczepu po produkt, który ma szansę trafić do codziennej praktyki.

Zarządzanie kryzysem w mediach społecznościowych to gra na czas i na spójność: rośnie presja szybkiej reakcji, a jeden zły ton potrafi eskalować bardziej niż sam problem. W tej części rozmawiamy o tym, kiedy problem staje się kryzysem, jak wygląda model zarządzania sytuacją kryzysową w social media i jakie elementy muszą być przygotowane wcześniej, żeby firma nie improwizowała pod presją. Gościem dr Aleksandry Chmielewskiej jest dr Malwina Żuchniewicz - Pełnomocniczka ds. Promocji dziekana WDIB Uniwersytetu Warszawskiego, ekspertka od zarządzania kryzysowego w mediach społecznościowych (to temat jej pracy doktorskiej).